Кулун тутар 27 күнүгэр Майаҕастааҕы «Түмсүү» норуот айымньытын киинигэр Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бочуоттаах бэтэрээнэ, Хоро нэһилиэгин Бочуоттаах олохтооҕо, Педагогическай үлэ бэтэрээнэ Марина Романовна Копырина үбүлүөйдээх 80 сааһын бэлиэтиир уонна олоҕун аргыһа Гаврил Антонович Копырин төрөөбүтэ 90 сылыгар аналлаах истиҥ тэрээһин буолан ааста.
Марина Романовна Хоро нэһилиэгэр, 1946 сыллаахха кулун тутар 13 күнүгэр Пелагея Николаевна уонна Роман Кузьмич Неустроев — Крыловтар дьиэ кэргэттэригэр төрөөбүтэ. Төрөппүттэрэ “Куотука” холкуос тутаах үлэһиттэрэ буолан, Марина кыысчаан эдьиий киһи буолан кыра бырааттарын, холкуос оҕолорун куруутун түмэн, көрөн-истэн алаас кырдалларынан сүүрэн-көтөн, хонууларынан лыаҕы тутан, көлүччэлэргэ сөтүөлээн, дьоллоох оҕо сааһа, үөрбүт-көппүт кэрэ кэмнэрэ «Куотука» алааска ааспыта. Марина Романовна 1953 сыллаахха Чараҥ оскуолатыгар үөрэнэ киирэр, салҕыы 5 кылаастан Мүрү оскуолатыгар үөрэҕин салҕыыр. Кыра эрдэҕиттэн элбэх оҕону кытта алтыһан, оскуола араас тэрээһиннэригэр, үлэлэригэр куруутун көхтөөхтүк кыттан, үөрэҕэр туйгун Марина кыыс 9-с кылаас кэнниттэн үөрэххэ, билиигэ-көрүүгэ тардыһан 1964 сыллаахха Дьокуускайдааҕы Педагогическай училищеҕа, оскуолаҕа киириэн иннинээҕи саастаах оҕолору иитии салаатыгар үөрэнэ киирэр. Ойор-тэбэр эдэр сааска, оонньуур-күлэр чааска, устудьуон кыыс Марина, сүрэҕэ үөрүүнэн умайара, үөрэххэ-үлэҕэ күүс-күдэх эбинэрэ. Элэккэй, ыраас санаалаах, бэйэтин санаатын чопчутук быһааран этэр, олоххо ураты көрүүлээх, кытаанах санаалаах буолан, устудьуоннуур кэмнэригэр элбэх эрэллээх доҕордоммута, дьүөгэлэммитэ. 1967 сыллаахха үөрэҕин ситиһиилээхтик бүтэрэн, эдэркээн Марина, тутатына Мэҥэ-Хаҥалас оройуонугар Лоомтук дэриэбинэтигэр иитээччинэн ананан 2 сыл үлэлээн, идэтин баһылаан, туһалаах уопут ылан 1969 сыллаахха төрөөбүт дойдутугар кэлэн Майаҕастааҕы “Чуораанчык” оҕо уһуйааныгар сэбиэдиссэйинэн үлэҕэ киирбитэ.
Идэлээх үлэһит Марина Романовна, бастакы үлэтин сылларыгар 25-с миэстэлээх оҕо уһуйааныттан саҕалаан, инникитин кэҥээн, эргэ оскуола дьиэтин иһиттэн-таһыттан өрөмүөннэтэн 40 миэстэлээх уһуйаан буолбута. Оскуола дьиэтигэр өр үлэлээбэтэхтэрэ, эргэрэн сабылларга күһэллибиттэрэ. Анаан типовой оҕо уһуйаанын дьиэтэ суоҕуттан Марина Романовна, үлэһиттэрин кытта элбэх ыарахаттары көрсөллөрө, бэйэлэрин истэригэр саҥа уһуйаан дьиэтигэр киирэр баҕа санаалаахтара.
Ол да буоллар, ыарыхантан чаҕыйбакка, үлэтигэр эппиэтинэстээх Марина Романовна, сэбиэдиссэйдээбит кэмнэригэр сүрүн сыала-соруга: саҥа оҕо уһуйаанын туруорсуу, материальнай базаны хаҥатыы-сайыннарыы, саҥа кэлбит үлэһиттэри олохсутуу, анал үөрэхтээх иитээччи идэтигэр үөрэттэрии, оҕо сайдарын туһугар саҥа программалары, үөрэхтэри киллэрии этэ. Ол курдук, Григорий Васильевич Томскай толкуйдаан, айан оҥорбут, Өрөспүүбүлүкэҕэ биллибит “Сонор” оонньуутун ылсаннар, оҕолору дьарыктаан улууска, өрөспүүбүлүкэҕэ ыытыллыбыт күрэхтэргэ миэстэлэһэн ситиһиилэммиттэрэ. Оҕо толкуйдуур дьоҕурун сайыннарыыга, билэ-көрө сатыыр баҕатын көҕүлүүргэ, араас дойдуларга киэҥник биллибит остуол оонньуурдарын мунньан, олорго эбии көрүҥнэри оҥорон, айан оҥороллоро. Кэнники кэллэктиип күүһүнэн үлэлээн, матырыйааллары түмэн “Дьиктилээх хонуулар” диэн кинигэ таһааттарбыттара, манна авторынан буолбута, иитээччи Раиса Викторовна Аммосова. Уһуйаан иитээччилэрэ улууска, өрөспүүбүлүкэҕэ ыытыллар күрэхтэргэ ситиһиилээхтик кытталлара, “Сыл бастыҥ иитээччитэ” анал бэлиэ кыайыылаахтара буолаллара. Уһуйаан иитээччилэрэ, оскуолаҕа киирэргэ оҕолору бэлэмнээһиҥҥэ элбэх сыраны, үлэни күүскэ ыытан,үчүгэй көрдөрүүлээх буолан төрөппүт махталын ылаллара. Үлэтигэр эппиэтинэстээх, туруоруммут сыалын үлэлэһэн, ирдээн тиһэҕэр тириэрдэр буолан, Марина Романовна инникитин кыра оҕолорбут, саҥа, сырдык, улахан анал оҕо уһуйаана тутуллуон наада, баар буолуон наада диэн сыаллаах 1979 сыллаахтан, араас таһымнаах мунньахтарга, депутаттары кытта көрсөн, туруорсан саҕалаабыта. Ол баҕа санаалара туолан, Өрөспүүбүлүкэтээҕи “Үтүө дьыала” программатыгар киирсэн, 2014 сылтан саҕалаан, 2017 сыллаахха бүтэн, 50 миэстэлээх толору хааччыллыылаах таас оҕо уһуйаана тутуллан киирбититтэн билигин киэҥ тутта, үөрэ саныыр. Олоҕун 35-с сылын оҕону иитэр-үөрэтэр үлэтигэр анаан, үөрэхтээһин эйгэтигэр үрдүк аат-суол ылан, бочуоттаах сынньалаҥҥа барбыта.
1974 сыллаахха Марина Романовна олоҕун аргыһын Гаврил Антонович Копырины көрсөн, ыал буолбуттара. Кинилэр олоххо сыһыаннара, көрүүлэрэ биир буолан бэйэ-бэйэлэрин толорсон, сыһыаннарыгар итэҕэл үөскээн, бэйэ-бэйэлэригэр убаастабыллаахтык сыһыаннаһан сиэрдээхтик олорбуттара. Марина Романовна Гаврил Антоновичтыын дьиэ-уот тэринэн, торҕо буруону унаарытан, 2 оҕо төрөтөн, өбүгэлэрин үгэстэрин салҕаан, байытыһан 35 сыл бииргэ олорбуттара. Марина Романовна билигин оҕолорун уонна 4 сиэннэрин тапталларыгар угуттанан 80-нус кыс хаарыгар үктэннэ. Ытыктыыр, убаастыыр Марина Романовна, кырыйдым диэн кыбыттарбакка, сааһырдым диэн саллыбакка, эдэрдии эрчимирэн нэһилиэгин, биир идэлээхтэрин үлэлэрин, олохторун сайдыытыгар, сүбэтинэн-аматынан, бэргэн этиилэринэн күүс-көмө буола сылдьарыттан киэн тутта саныыбыт. Ол курдук, Педагог-наставник сылынан “Чуораанчык” оҕо уһуйааныгар 100 устуука оҕо кинигэтин өйдөбүнньүк бэлэх оҥорон, кыайыы сылын көрсө “Албан аат” музейга оскуола оҕолоругар сэрии, тыыл бэтэрээннэрин туһунан бэсиэдэ ыытан, сылын аайы ыытыыллар улуустааҕы нэһилиэктэр уус-уран самодеятельностарын икки ардыларынан ыытыллар бэстибээлин кэнсиэригэр, быыстапкатыгар, “Сэттэ кийиит Маайалар”, “Удьуор учууталлар”, “Хоро нэһилиэгэ” уо.д.а. үйэтитии матырыйаалларынан, ыстатыйаларынан үлэлэһэн күн бүгүнҥээҥҥи диэри, аҕа настаабынньык буола сылдьарыттан, нэһилиэгин дьоно-сэргэтэ махтанар-сүгүрүйэр!
Үбүлүөйдээх күнүнэн, ытыктабыллаах Марина Романовнаны эҕэрдэлээн Хоро нэһилиэгин тыа сирин түөлбэтин аҕа баһылыга Алексей Алексеевич Ушницкай, Майаҕастааҕы “Түмсүү” Норуот айымньытын киинин директора Ольга Васильевна Сивцева, Майаҕастааҕы “Чуораанчык” оҕо уһуйаанын сэбиэдиссэйэ Алина Анатольевна Копырина, В.А. Протодьяконов-Кулантай аатынан Майаҕас орто оскуолатын директоры үөрэх чааһыгар солбуйааччыта Октябрина Дмитриевна Пухова, С.Г. Крылов аатынан Майаҕастааҕы модельнай библиотека сэбиэдиссэйэ Ксения Николаевна Кириллина, “Хаачылаана” түмсүү, ол эбэтэр, Марина Романовна биир кэмҥэ үлэлээн ааспыт, нэһилиэк сэбиэдиссэйдэрин түмсүүтэ, Майаҕастааҕы “Чуораанчык” оҕо уһуйааныгар бииргэ үлэлээн ааспыт кэллэктиибэ, Хоро нэһилиэгин «Алгыс» бэтэрээннэр түмсүүлэрин аатыттан Роберта Михайловна Петрова, Марина Романовна дьүөгэ кыргыттара, оҕолоро эҕэрдэ тыл эриэккэһин эттилэр, сибэкки дьөрбөлөрүн, бэлэхтэрин туттардылар.
Марина Романовна олоҕун аргыһа, оҕолорун амарах аҕата, сиэннэрин эһээтэ, Бээрийэ нэһилиэгин Бочуоттаах олохтооҕо Гаврил Антонович Копырин быйыл 2026 сылга төрөөбүтэ 90 сыла. Гаврил Антонович олоҕун, үлэтин, сөбүлүүр дьарыктарын, ураты көрүүтүн туһунан сиһилии «Иэйии» киинэҕэ көрдүбүт, ону таһынан бу киинэ автора Саха Өрөспүүбүлэкэтин култууратын туйгуна, Байаҕантай нэһилиэгин Бочуоттаах олохтооҕо Мария Дмитриевна Макеева кэпсээтэ. Гаврил Антонович оҥорбут оҥоһуктарын, уруһуйдарын уонна Марина Романовна сөбүлээн дьарыгырар үлэтин туһунан кэпсиир сүрдээх дириҥ ис хоһоонноох быыстапка туруорулунна. Аҕатын туһунан кыыһа Александра Гаврильевна Охлопкова уонна эһээтин үөрэммит тэтэрээттэрин туһунан , Мүрүтээҕи В.В. Алексеев аатынан «Уолан» гимназия үөрэнээччитэ, Гаврил Антонович сиэнэ Арсен Охлопков кэпсээтэ. Истиҥ тэрээһин баай остуоллаах фуршетынан түмүктэннэ.
