Майаҕастааҕы «Түмсүү» норуот айымньытын киинигэр «Буойун-худуоһунньук» Евграф Михайлович Крылов төрөөбүтэ 110 сылыгар аналлаах «Биһиги умнубаппыт…» ахтыы киэһэтэ буолан ааста.
Аҕа дойду сэриитин кыттыылааҕа, худуоһунньук Евграф Михайлович Крылов 1915 сыллаахха кулун тутар ый 21 күнүгэр Хоро нэһилиэгэр Араҥастаах алааһыгар төрөөбүтэ. Аҕата Крылов Михаил Петрович, ийэтэ Крылова (Егорова) Вера Дмитриевна. Евграф Михайлович дьоно сүөһү ииттэн, бурдук үүннэрэн, аҕата балыктаан, бултаан аһаан олорбуттар. Кини аҕата эрдэ олохтон туораан (Евраф 14 саастааҕар), ийэлэрэ 3 уолун соҕотоҕун оскуолаҕа остуорастаан, оройуон остолобуойугар повардаан ииппит. Евграф үөрэххэ хойутаан киирэн баран, Томтордооҕу бааһынай ыччатын оскуолатын (ШКМ) бүтэрбит. Оскуолаҕа үөрэниэҕиттэн уруһуйдуурун олус сөбүлүүр эбит. 1933 с. Дьокуускайга Национальнай байыаннай оскуолаҕа үөрэнэ киирбит. Ити үөрэҕин ситэ бүтэрэ илигинэ комсомол Обкома ыҥыран ылан, Осоавиахимҥа (Общество содействия авиации и химической защиты) салайар кадрдары бэлэмниир курска ыыппыт. Курсун ситиһиилээхтик бүтэрэн Уус-Алдаҥҥа Осоавиахим оройуоннааҕы сэбиэтин бэрэссэдээтэлинэн ананан үлэлээбит. 1937 с. биллиилээх худуоһунньуктар Петр Петрович Романов, Георгий Михайлович Туралысов, П.А. Ойуунускай Саха Автономиятын 15 сылын бэлиэтиир юбилейнай ыһыаҕар тахса сылдьаннар Е.М. Крылов үлэлэрин сэргээбиттэр уонна кинини үөрэнэригэр, талаанын сайыннарарыгар сүбэлээбиттэр. 1938 с. сайын Евграф Москваҕа үөрэнэ барбыт. Онно 1905 с. революция кэриэһигэр аһыллыбыт Москватааҕы художественнай училищеҕа үөрэнэ киирбит. 1941 с. бэс ыйын 22 күнүгэр Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэриитэ саҕаланан, 15 хоноот, от ыйын 7 күнүгэр Москваҕа Щербаковскай райвоенкоматыттан повестка тутан, 12-с Ростовскай дивизия 38-с стрелковай полкатын састаабыгар киирэн отделение хамандыырынан ананан ити күн сэриилэһэ барбыт. Сэрии бүппүтүн кэннэ Москваҕа хаалан, 1945-1947 сс. үөрэҕин салҕаан, уһулуччулаах педагог, живопись маастара, нуучча кырдьаҕас худуоһунньуга академик Василий Николаевич Бакшеев салалтатынан ураты кыһамньылаахтык үөрэммит. 1947 с. Ефграф Михайлович Крылов төрөөбүт Сахатын сиригэр кэлэн, айар педагогическай, общественнай, тэрийэр үлэтэ саҕаламмыта. Дьокуускайдааҕы художественнай училищеҕа преподавателинэн үлэлээбитэ. 1953-1954 сс. училищеҕа дириэктэринэн үлэлээбитэ. Ону тэҥэ 1948-1953 сс. РСФСР худуоһунньуктарын Союһун Саха сиринээҕи салаатын бэрэссэдээтэлинэн талыллан үлэлээбитэ. Саха сиригэр ыраах хотугу оройуоннарынан айар командировкаларга элбэхтэ сылдьыбыта. Ол курдук 1948 с. Булун улууһугар Күһүүргэ оҥорбут этюдтарын сороҕо Саха Республикатын ойуулуур-дьүһүннүүр искусствотун музейыгар ылбыттара. Е.М. Крылов айар үлэтигэр хотугу сир айылҕатын, дьонун олоҕун көрдөрүү улахан миэстэни ылар. Кини 1952 с. «Өймөкөөн хайаларыгар», «Табалар», «Туундара ырыата» хартыыналары суруйбута. «Өймөкөөн хайаларыгар» диэн хартыыната Москваҕа Саха литературатын, искусствотын күннэригэр ананан аһыллыбыт быыстапкаҕа туруоруллубута «Огонек» сурунаалга хаста да таһаарыллыбыта.
Бу күн Е.М. Крылов олоҕун кэрчиктэриттэн быыстапканы, уруһуйдарын, урукку видеоматериаллары көрүү буолла, Хоро нэһилиэгин аҕам саастаах дьоно, аймахтара ахтан-санаан ахтыы оҥордулар. Түмүккэ Өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн ыытыллыбыт «Моя Якутия» диэн оскуола оҕолоругар уруһуй куонкурсун түмүгүн иһиттибит.















